Τι μπορούν να μας διδάξουν οι κλασικοί για την Τεχνητή Νοημοσύνη;

Η φράση του Πρωταγόρα ότι ο άνθρωπος είναι μέτρο για όλα τα πράγματα – και για όσα υπάρχουν και για όσα δεν υπάρχουν- θα μπορούσε να θεωρηθεί ιδρυτική πράξη του ανθρωποκεντρικού αρχαιοελληνικού πολιτισμού. Οι αρχαίοι Έλληνες – στην μυθολογία, το θέατρο και την φιλοσοφία- οικοδόμησαν ένα πνευματικό σύμπαν που περιστρεφόταν γύρω από τον άνθρωπο. Παράλληλα, προβληματίστηκαν βαθιά για τους κινδύνους που ελλοχεύουν στην απόπειρα διεύρυνσης της ανθρώπινης φύσης και την κατασκευή νοημόνων μηχανών. Στα ομηρικά έπη και σε μύθους σχετικούς με τα ηφαιστότευκτα, την Μήδεια και την Πανδώρα, τέθηκε εμφατικά το ζήτημα των ορίων μεταξύ ανθρώπου και νοήμονος μηχανής ή αυτομάτου. Στον 21ο αιώνα οι εξελίξεις στην τεχνητή νοημοσύνη επαναφέρουν πιεστικά την πανάρχαια συζήτηση για την βιοτέχνη, την σχέση βιολογικού και τεχνολογικού παράγοντα. Θα επιχειρήσω, αρχικά, την παρουσίαση και ανάλυση αρχαιοελληνικών μύθων στους οποίους τίθεται το ζήτημα αυτό. Στη συνέχεια θα αναπτύξω γενικότερους
προβληματισμούς για την σχέση ανθρώπου και ευφυών μηχανών στο πλαίσιο της τέταρτης βιομηχανικής επανάστασης. Τέλος, θα εκθέσω τις απόψεις μου για το πώς η κλασσική γραμματεία θα μπορούσε να συμβάλλει στην συζήτηση για το μέλλον και τις επιδράσεις της τεχνητής νοημοσύνης.

Ο Γιώργος Στείρης είναι Καθηγητής στο Τμήμα Φιλοσοφίας του ΕΚΠΑ, με γνωστικό αντικείμενο «Φιλοσοφία των Μέσων Χρόνων και της Αναγέννησης». Πρόεδρος του Τμήματος Φιλοσοφίας του ΕΚΠΑ (2025-28). Έχει διδάξει στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, το ΕΑΠ και σε Study Abroad Programs των University of Connecticut και Boston University∙ Επισκέπτης Καθηγητής στο Jyväskylä University και Visiting Fellow στο Bogazici University και το Macquarie University. Έχει τιμηθεί με το Golden Jubilee Medal ‘80 years of Al- Farabi Kazakh National University’ για το έργο του στη μεσαιωνική αραβική φιλοσοφία. Μέλος του 7^th Council (2025-2030) της International Confucius Association.

Πρόσφατα κυριότερα έργα:

1.      Maximus the Confessor as a European Philosopher (Wipf & Stock, 2017).

2.     The Oxford Handbook of Dionysius the Areopagite (Oxford University Press, 2022).

3.     Long Platonism: The Routes of Plato’s Reception to the Italian Renaissance (Berlin/New York: De Gruyter, 2026, forthcoming).